زبان شناسی همگانی
درباره وبلاگ


سایت زبان شناسی همگانی در جهت گسترش و معرفی رشته زبان شناسی همگانی آغاز به کار کرد
rezasalimi18@yahoo.com

مدیر وبلاگ : رضا سلیمی
مطالب اخیر
نویسندگان

زبانشناسی گزاره­ ای و ادراکی فرانسوی   الهه کلباسی

در این اثر ادبی، متیو والت به فرضیه ­ای می­ پردازد که بر اساس آن روانساختاری زبان گوستاو گیوم به عنوان نخستین زبان­شناسی ادراکی در زبان فرانسه مطرح می­ گردد. این کتاب به پنج بخش و دوازده فصل تقسیم شده است. در بخش نخست، به پدیدار شدن موضوع بیان و علوم ادراکی در نیمه دوم قرن بیستم پرداخته می­ شود. سه بخش عمدۀ این اثر به تجزیه و تحلیل نظریۀ گیوم اختصاص یافته است.

زبانشناسی گزاره­ای و ادراکی  فرانسوی[1]

در این اثر ادبی، متیو والت به فرضیه ­ای می­ پردازد که بر اساس آن روانساختاری[2]  زبان گوستاو گیوم[3] (۱۸۸۳-۱۹۶۰) به عنوان نخستین زبان­شناسی ادراکی[4] در زبان فرانسه مطرح می­ گردد. این کتاب به پنج بخش و دوازده فصل تقسیم شده است. در بخش نخست، به پدیدار شدن موضوع بیان و علوم ادراکی در نیمه دوم قرن بیستم پرداخته می­ شود. سه بخش عمدۀ این اثر به تجزیه و تحلیل نظریۀ گیوم اختصاص یافته است. این امر با استفاده از مجموعۀ قابل توجهی از پایان­ نامه­ها، رساله­ ها، نسخه­ ها، دروس دست نویس و پیش­ نویس ها محقق گردیده است. این مجموعه­ ها دربنیاد گوستاو گیوم در گروه زبان و زبان­شناسی دانشکدۀ ادبیات دانشگاه لاوال در کبک  گردآوری گردیده است. در بخش پنجم و پایانی، والت به بررسی روشی می­ پردازد که توسط سه تن از زبانشناسان به نامهای برنارد پوتیر،[5] موریس توسن[6] و آنتوان کولیولی[7] به کار برده شده است؛ با استفاده از این روش، آنها به  الگوسازی طرز تفکر، گفتار و کلام منسوب به گیوم می ­پردازند. این سه زبانشناس به عنوان الگوی پیشگامان زبانشناسی ادراکی در زبان فرانسه شناخته می­ شوند. والت در حقیقت به بُعد بیانی و ادراکی نظریه گیوم می پردازد و نشان می­ دهد که روانساختاری، بر خلاف نظر  ژولی و رولاند،[8] یک نظریه ی بیانی نمی­ باشد بلکه نظریه­ پردازیی از موقعیت های بیانی است  که شکوفایی یک یا چند نظریه از مقولۀ بیان را در بر می­ گیرد.

والت هم­چنین به بحث در مورد پیش­ زمینه­ های فلسفی و هستی شناسانۀ موجود میان بیان و ادراک می­ پردازد، بحثی که پرسش در مورد رابطه میان گفتار و اندیشه را مجددا مطرح می­ سازداین برداشتی است که از قرن نوزدهم مجددا مطرح گردیده و در پی تقابل ما بین جبرگرایی و ذهن ­گرایی، منجر به تنش میان مکانیسم و غایت گرایی شده­ است. والت نشان می ­دهد که چگونه متخصصان رایانیک در دهه ۱۹۴۰ در جهت رفع این تضاد تلاش کرده­ انداین متخصصین توانسته­ اند که با بازگرداندن غایت به مکانیسم و با ابداع اصطلاحی به معنی «فرجام» [9]، میان یک غایت گرایی حاصل از قوانین مکانیک (و بالطبع علمی) و غایت­ شناسی، به عنوان گفتمانی نظری تمایز قائل گردند. در فصل دوم، والت از گام­های بزرگی سخن می­ گوید که در راه مفهوم بیان در تاریخ معاصر توسط بالی، بنونیست و کولیولی برداشته شده ­است. او در مورد مفهوم  امروزی کردن بحث می­ کند­، بینشی که بیشتر می­ بایست  منسوب به بالی باشد تا به گیوم. این امر در اواخر سالهای۱۹۶۰، جایگاه نظریه های مربوط به مقولۀ «بیان» را در شرایطی که دو مولفۀ آن را کنش و فرد تشکیل می­ دهد برجسته­ تر می­ سازد. سه بخش اصلی این اثر به نظریۀ گوستاو گیوم اختصاص داده شده است. در این بخش ها، والت علاقۀ کمتری نسبت به مفاهیم زمان عملیاتی، سازوکار بُردارهای دوگانه و نمادهای ذهنی که در طول زمان بروز می­ یابند، [10] نشان می دهد. اینها مفاهیمی هستند که بخشی از کارهای گیوم در فاصله سال های ۱۹۶۰ تا  ۱۹۸۰ را در بر می­ گیرند. توجه بیشتر والت به موضوعاتی است که کارهای بعدی گیوم بر مبنای عصب­ شناسی را در بر می­ گیرند و تا به امروز از نظر دور مانده­ اند.

والت با تاکید بر جداسازی همیشگی به کار برده شده توسط گیوم میان گفتار و اندیشه، از شکوفایی روان­ساختاری زبان صحبت می­کند. والت می­ گوید که گیوم به یک روانشناسی بیرونی متوسل نمی­ شود بلکه در راستای تدارک نظریۀ زبان به روانساختاری می­ پردازد. درست پس از چندین دگرگونی اساسی است که گیوم فرضیۀ «شباهت ساختاری» بین حرکات ذهن و سیستم عصبی را ارایه می­کند. او در ۲۱ ماه مه سال ۱۹۵۹ از وجود یک تبدیل بین مغز و زبان خبر می­دهد. به دنبال این موضوع است که شاهد پدیدار شدن علوم ادراکی می باشیم. گیوم یک برنامۀ تحقیقاتی چند رشته­ ای برای تعیین ماهیت این تبدیل در زمینۀ اختلالات زبان پیشنهاد می­ دهد و زبان­شناسان را به انجام نوآوری دعوت می­ کند. یک سری از دست­نوشته­ ها حاکی از آنند که گیوم با توجهی چند، تمایل بیشتری به بررسی ماشین رایانیک[11]  در سال های 56 - 1955 داشته استعلیرغم آن که نتایج منتشر شده، بازتابی تمثیلی از افکار گیوم را دربارۀ رایانیک نشان می­ دهد، او از این نتایج برای جنبه­ هایی در روانساختاری الهام می­ گیرد. به گفتۀ وی، هدف از زبانشناسی رایانیک، مجزا کردن سازوکاری موجود درزبان است که آن را به نام «سازوکار درونی»[12] می­ شناسند. این سازوکار در واقع، منحرف کردن توجه انسان از بخش مکانیکی و رسمی زبان است. با این حال، گیوم رایانیک را به چند دلیل مورد انتقاد قرار می دهد. سیبرنتیک تمامی زبان انسانی را قابل مدل­سازی به وسیله ابزارهای ریاضی می­ داند، در حالی که این قابلیت، تنها در مورد بخشی از زبان انسانی صادق است. در این خلال، این علم ریاضیات نیست که توصیف زبان را امکان پذیر می ­سازد، بلکه این خود زبان است که شامل یک سازوکار درونی می­ باشد که مرتبط با عنصری است که درگیر با استدلال های ریاضی می­ باشند . گیوم ماحصل­ گرایی[13] رایانیک را مورد انتقاد قرار می­ دهد و با  دفاع از زبان­شناسی ذهنیت­ گرا، روانساختاری، به  تقابل با زبان­شناسی نا­ذهنیت­ گرا، نزدیک به رایانیک  (زبان­شناسی رفتارگرای بلومفیلد[14]) می­پردازد.  زبان­شناسی  ناذهنیت­ گرا موضوعیت را به طور جامع در بر نمی­ گیرد، چرا که تنها امروزی کردن زبان و نه روند ساخت آن را در نظر می­گیرد. زبان، که در دیدگاه گیوم، به طور کامل توسط  تاریخچۀ شخصی و رویارویی انسان با جهان معین شده است، باید در بینشی سازنده­ گرا و پدیدار­شناسانه در نظر گرفته شود.

والت این دیدگاه مبتنی بر دادوستد دوجانبۀ روح و جهان بیرون[15] را به نظریۀ خودسامان­یابی (رایانیک دوم) نزدیک می­ کند که برگرفته از پدیدار شناسی مرلو پونتی[16]  است که توسط ماتورانا[17] و وارلا[18] در سال های 1980 گسترش یافته  است. در این نظریه، این محیط نیست که سیستم عصبی را به تحریک وامی­ دارد، بلکه این انسان و ذهنش می­ باشد که محیط را مورد سوال قرار می­ دهند و در نهایت بر آن تسلط می­ یابند. به همین ترتیب، از نقطه نظر گیوم، این جهان نیست که زبان را سازماندهی می­ کند بلکه این اندیشۀ انسان است که با خودسامان یابی توسط زبان به ایجاد یک جهان از سازماندهی ها اقدام می­کند. در آخرین بخش از این اثر، والت به بررسی این موضوع می­ پردازد که چگونه پوتیر، توسن و کولیولی  به روش های گوناگون به ارزیابی ارتباط بین زبان و ادراک که توسط گیوم به اثبات رسیده، پرداخته­ اند.

بسته به این که زبان به عنوان یک توانایی عمومی متفاوت از ادراک یا اشتباها شبیه با آنها در نظر گرفته شود و همچنین بسته به این که آیا عمومیت زبان از طریق تنوع زبانی تعیین گردد یا نه،  مواضع آنان از یکدیگر فاصله می­ گیرد. پوتیر[19] جدال بنیادین پدیدارشناسانۀ میان انسان و جهان را از گیوم وام می­گیرد اما بر خلاف گیوم که جهان فیزیکی (جهان بیرونی من)  و جهان روانی (جهان درونی من، زبان) را در مقابل یکدیگر قرار می­ دهد، پوتیر، وجود دنیایی مرجع را ابراز می­ کند که خود به دنیای مرجع بیرونی و دنیای مرجع درونی (دنیای خیالی یا مفهومی) بخش می گردد. از سوی دیگر، گیوم در مورد روش جهان­شمول پوتیر و کاوشهای او دربارۀ تغییر ناپذیری زبان،  با او اختلاف نظر دارد. از بین این سه پژوهشگر، توسن[20] میتواند یک گیوم­ شناس واقعی منظور شود، که البته کمتر در فرانسه شناخته شده است چرا که عمدتا در شرق اروپا و اسپانیا به تدریس و چاپ مقالات مشغول بوده است. توسن پیش از پوتیر تلاش به ایجاد یک فیزیک حسی کرده است؛ که بر اساس آن، معنا مترادف با آگاهی از عملکرد عصب-معنایی ناخودآگاه می­ باشد.

از دیدگاه والت، نظریۀ کولیولی با دو عنوان به فراخوانی روان­ساختاری می­ پردازد: نخست نظریۀ عملیات بیانی که  یک زبانشناسی از دیدگاهی است که در آن هر واژۀ ماورای زبانی نسبت به واژۀ دیگری که قبلا ساخته شده است قابل تشخیص می باشد و دوم این که کل سیستم بازنمایی، بر مجموعه­ ای بسیار محدود از عملیات استوار می­ گردد.  با این حال والت خود را در ارتباط با زنجیره­ ای از مفهوم عملیاتی که برخی آن را مستقیما وام گرفته از گیوم می­ پندارند، خود را بسیار محتاط نشان می­دهدعملیات در نزد گیوم، عملیاتی مطلقا ذهنی می­ باشند. در حالی که در نزد کولیولی، عملیات صرفا نظری و در ارتباط  با مدل سازی می­ باشند. کولیولی مخالف در نظر گرفتن هر گونه پیش­ گمان ه­ای برای ادراک می­ باشد،  و تمایل والت در این زمینه بیشتر به مفاهیم شبیه­ سازی کنش های آگاهانه و شناخت سطحی به منظور ایجاد ارتباط  با یک مسالۀ ادراکی است. او همچنین می­ گوید که شبیه سازی، پیروان کولیولی را تقسیم به کسانی می­ کند که یا  به وضوح به تقلیل ناپذیری از کنش های آگاهانۀ بیانیِ فرازبانی وفادارند (فرانکل، لوبد، پیارد، ووگه) و یا  کسانی که علاقه­ مند به جنبۀ ادراکی فرضیۀ شبیه­ سازی (دکله ، برنار، ویکتوری) هستند. والت در نهایت نشان می­ دهد که کولیولی و پوتیر، هر دو، علاقۀ گیوم در بازنمایی ترسیمی[21] را به ارث برده­ اند. همانند گیوم و برخلاف نظر پوتیر، کولیولی، نمودار شیئی دَوَرانی ناهمگون[22]  را ابزاری  با قواعد روشن کاربردی  آن می ­داند .در تضاد با این  دیدگاه، پوتیر استفاده از این الگو را نوعی به تصویر کشیدن می­ داند که با دربرداشتن ارزش های آموزشی و اکتشافی، گاهی به تخیل راه می­ برند.

 می ­توان بر این اثر چنین انتقادی وارد نمود که چرا تمامی نظریه ­های مربوط به مقولۀ بیان را که در فرانسه طی سال های 1960 ترویج یافته­ اند را مد نظر قرار نداده است. مثلا، جای شگفتی دارد که حداقل از نظریۀ بیانی دوکروت[23] سخنی به میان نیامده است. علیرغم آن که این نظریه هیچ­ گونه فرضیۀ ادراکی و هیچ گونه ارجاعی به گیوم را شامل نمی­ شود، اما بر روی  ارتباط موجود میان  فعل و فاعل، از یک زنجیرۀ صریح گرفته تا کارهای بالی مورد  بررسی انجام داده است. با این آگاهی، می­ بایست بر هدفی که این اثر دنبال می­کند پافشاری کرد؛ چرا که این اثر،  نویسندۀ اغلب در حاشیه­ ای چون گوستاو گیوم را، به ویژه از طریق رابطه وی  با رایانیک، در قلب تاریخ زبان­شناسی معاصر، جای می­دهد. ما همچنین می­ توانیم به  خود ببالیم که این چشم­ انداز که تاکنون مورد غفلت قرار گرفته است، در حال حاضر در مطالعات چندین پژوهشگر جوان در زمینۀ تاریخ علوم مورد توجه قرار گرفته است. امری که موجب متجلی شدن متمم­ های  مابین رایانیک و رویکردهای ساختارگرایانه گردیده است.

 

[1] Mathieu Valette (2006), Linguistiques énonciatives et cognitives françaises: Gustave Guillaume, Bernard Pottier, Maurice Toussaint, Antoine Culioli, Paris, Honoré Champion.

[2] psychomécanique

[3] Gustave Guillaume

[4] linguistique cognitive

[5] Bernard Pottier

[6] Maurice Toussaint

[7] Antoine Culioli

[8] Joly et Rolland

[9] Téléonomie

[10] chronogénèse

[11] Cybernétique

[12] Endomécanisme

[13] Positivisme

[14] Bloomfield

[15] Emodied enaction

[16] Merleau-Ponty

[17] Maturana

[18] Varela

[19] Pottier

[20] Toussaint

[21] Graphique

[22] Une Came

[23] Ducrot





نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
یکشنبه 27 بهمن 1398 11:57 ق.ظ
Thanks in support of sharing such a good thought, piece of writing is good, thats why i have read it fully
یکشنبه 27 بهمن 1398 11:57 ق.ظ
Thanks in support of sharing such a good thought, piece of writing is good, thats why i have read it fully
یکشنبه 27 بهمن 1398 11:57 ق.ظ
Thanks in support of sharing such a good thought, piece of writing is good, thats why i have read it fully
یکشنبه 27 بهمن 1398 11:57 ق.ظ
Thanks in support of sharing such a good thought, piece of writing is good, thats why i have read it fully
یکشنبه 27 بهمن 1398 11:57 ق.ظ
Thanks in support of sharing such a good thought, piece of writing is good, thats why i have read it fully
یکشنبه 27 بهمن 1398 11:56 ق.ظ
Thanks in support of sharing such a good thought, piece of writing is good, thats why i have read it fully
یکشنبه 27 بهمن 1398 11:56 ق.ظ
Thanks in support of sharing such a good thought, piece of writing is good, thats why i have read it fully
یکشنبه 27 بهمن 1398 11:56 ق.ظ
Thanks in support of sharing such a good thought, piece of writing is good, thats why i have read it fully
جمعه 25 بهمن 1398 08:22 ب.ظ
Very good post! We are linking to this great post on our website. Keep up the great writing.
جمعه 25 بهمن 1398 08:22 ب.ظ
Very good post! We are linking to this great post on our website. Keep up the great writing.
جمعه 25 بهمن 1398 08:22 ب.ظ
Very good post! We are linking to this great post on our website. Keep up the great writing.
جمعه 25 بهمن 1398 08:22 ب.ظ
Very good post! We are linking to this great post on our website. Keep up the great writing.
جمعه 25 بهمن 1398 08:22 ب.ظ
Very good post! We are linking to this great post on our website. Keep up the great writing.
جمعه 25 بهمن 1398 08:22 ب.ظ
Very good post! We are linking to this great post on our website. Keep up the great writing.
جمعه 25 بهمن 1398 08:22 ب.ظ
Very good post! We are linking to this great post on our website. Keep up the great writing.
جمعه 25 بهمن 1398 08:22 ب.ظ
Very good post! We are linking to this great post on our website. Keep up the great writing.
جمعه 25 بهمن 1398 08:22 ب.ظ
Very good post! We are linking to this great post on our website. Keep up the great writing.
جمعه 25 بهمن 1398 08:22 ب.ظ
Very good post! We are linking to this great post on our website. Keep up the great writing.
جمعه 25 بهمن 1398 08:22 ب.ظ
Very good post! We are linking to this great post on our website. Keep up the great writing.
چهارشنبه 16 بهمن 1398 07:19 ق.ظ
It's very straightforward to find out any topic on net as compared to textbooks, as I found this paragraph at this website.
سه شنبه 15 بهمن 1398 09:49 ق.ظ
Hello, I enjoy reading through your post. I like to write a little comment to support you.
دوشنبه 14 بهمن 1398 02:38 ب.ظ
I used to be able to find good advice from your content.
جمعه 11 بهمن 1398 11:10 ق.ظ
Very good post! We are linking to this great post on our website. Keep up the great writing.
چهارشنبه 9 بهمن 1398 07:06 ب.ظ
Good day! I could have sworn I’ve visited this blog before but after going through some of the articles I realized it’s new to me. Anyways, I’m certainly pleased I discovered it and I’ll be book-marking it and checking back regularly!
یکشنبه 6 بهمن 1398 06:23 ب.ظ
Hi there! I could have sworn I've been to this website before but after browsing through some of the post I realized it's new to me. Anyways, I'm definitely delighted I found it and I'll be book-marking and checking back frequently!
چهارشنبه 2 بهمن 1398 08:56 ب.ظ
very great article… i liked it very much and will recommend this site to my friends also….
سه شنبه 1 بهمن 1398 05:52 ب.ظ
It’s difficult to find well-informed people about this subject, but you sound like you know what you’re talking about! Thanks
یکشنبه 29 دی 1398 10:07 ق.ظ
What’s up everyone, it’s my first visit at this web site, and post is in fact fruitful designed for me, keep up posting these posts.
چهارشنبه 25 دی 1398 02:37 ب.ظ
I browsed through this amazing site and there’s so much helpful information, bookmarked
چهارشنبه 18 دی 1398 12:12 ب.ظ
I think the admin of this site is truly working hard in support of his site, since here every stuff is quality based information.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


نمایش نظرات 1 تا 30
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
 
 
 
ساخت وبلاگ در میهن بلاگ

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | اخبار کامپیوتر، فناوری اطلاعات و سلامتی مجله علم و فن | ساخت وبلاگ صوتی صدالاگ | سوال و جواب و پاسخ | رسانه فروردین، تبلیغات اینترنتی، رپرتاژ، بنر، سئو